Waarom wij Nederlanders vasthouden aan Zwarte Piet

Zwarte Piet Nog niet zo heel lang geleden speelde ik zelf voor Zwarte Piet. Daar heb ik een waar feestje van gemaakt. Ik hing de pias uit, ik heb gezwaaid en gelachen. Het was heerlijk om met die kinderen te ravotten, op hun gezichten een mengsel van ontzag en verwachting te zien, angst en vreugde, precies zoals ik ook zelf ooit Zwarte Piet beleefde. Zonder opscheppen mag ik zeggen dat mijn incarnatie van de knecht van Sinterklaas een groot succes was, die bij de kinderen de show stal. Ik heb ervan genoten.

Dat was allemaal nog voordat het mooie kinderfeest verpest werd door de Zwarte Pieten-discussie die tegenwoordig woedt. Daarin wordt ons met klem verteld dat we Zwarte Piet moeten loslaten, omdat de huidige vorm racistisch zou zijn. Zwarte Piet moet van kleur en vorm veranderen of zelfs helemaal verdwijnen. Terwijl de meeste Nederlanders niets willen weten van verandering. We houden stevig vast aan het gebruik, dat we al ons hele leven kennen en waarvan we zielsveel houden, in de vorm waarin we het ooit zelf als kind hebben leren kennen. Lees verder

Geplaatst in Spreuken en sproken van alledag | Tags: | 22 reacties

De schepping

De scheppingIn Wat het betekent atheïst te zijn heb ik verteld dat ik op reis ga om alles te weten te komen over het morele. Ik heb uit de doeken gedaan hoe het komt dat ik in deze wereld moreel gezien geen enkel objectief boven of onder kan onderscheiden, geen goed en geen kwaad. Als ik die begrippen nauwkeurig probeer te onderzoeken worden ze steevast wazig, lopen ze steeds meer in elkaar over en verdwijnen ze uiteindelijk allebei helemaal uit zicht. Toch spelen ze een belangrijke rol in mijn leven. Ze blijven me pesten en lastigvallen. Blijkbaar ben ik dan toch een moreel mens en wordt het dus echt tijd dat ik ze een duidelijker plaats ga geven in mijn wereld. Maar dat is nog lang niet eenvoudig, omdat ik er tegelijk van overtuigd ben dat de gebaande paden door deze moeilijkheden niet meer zijn dan dwaalwegen. God is verdwenen uit mijn universum, dus er is geen weg terug naar de religie. En ik zie ook geen heil in het spoor naar zingeving dat de atheïsten me aanwijzen. Ik wil juist ontsnappen aan de zuigkracht van de ideeën waarmee zij het vacuüm willen opvullen dat God heeft achtergelaten. Dus moet ik zelf op zoek en steek ik nu van wal op mijn ontdekkingsreis. En u, eventuele lezer, u vergezelt me op die zoektocht. U kijkt over mijn schouders heen mee en denkt er het uwe van. Zo vormen we samen een reisgezelschap.

Maar voor we de reis werkelijk aanvaarden hebben we nog een paar dingen te doen. Lees verder

Geplaatst in Ontsnappen aan het atheïsme | Een reactie plaatsen

Wat het betekent atheïst te zijn

Paas & Peels & Dawkins Geloven is een paradijselijke staat, geloof me. Voor wie in God gelooft heeft de wereld om ons heen zin en doel. Alles heeft een eigen plaats en functie. De gelovige is ontslagen van de plicht om die plaats en functie volledig te begrijpen of te doorgronden, want God heeft het zo gewild. Ook al begrijp je zelf de zin niet, of het doel, of de functie, je bevindt je in het Grote Kunstwerk van de Grote Kunstenaar, het is niet meer dan vanzelfsprekend dat je dat niet kunt overzien. Het enige wat je werkelijk nodig hebt is vertrouwen in God. Dan heeft het leven zin, richting en is het in de grond onproblematisch. Onder alle uitdagingen van alledag is er zekerheid. Tenminste, zo’n benijdenswaardige positie nam ik zelf ooit in. Ik ben opgegroeid in een goed katholiek gezin in het zuiden des lands, daar word ik altijd weer op gewezen als ik vertel dat ik de jongste ben van acht kinderen.

Het geloof van mijn kinderjaren was een religieus en tegelijk mystiek geloof, dat opgeroepen werd door rituelen. Via die weg was het een vanzelfsprekende werkelijkheid. In de kerk stond ik vol overgave op als de indrukwekkend geklede priester declameerde: ‘Verhef uw hart’. Ik sprak de mooiste woorden vol hartstocht mee: ‘Heer, ik ben niet waardig dat gij tot mij komt, maar spreek slechts één woord, en ik zal gezond worden.’ Daarin voelde ik me één worden met de hele gebeurtenis, daarin zat de mystiek.

Lees verder

Geplaatst in Ontsnappen aan het atheïsme | Tags: | Een reactie plaatsen

Een urn in het Nationaal Monument; Nederland als dader

Urn in het Nationaal Monument
In het Nationaal Monument op de Dam blijkt een urn te zitten met stoffelijke resten van Nederlandse soldaten die gesneuveld zijn bij de Politionele Acties in Indonesië. In 1956, toen het monument werd onthuld, vond men dat blijkbaar gepast als eerbetoon aan onze jongens die ver van huis de dood hadden gevonden terwijl ze vochten voor het koninkrijk.

Tegenwoordig denkt men daar heel anders over. Rik Peels verwoordde dat onlangs in EenVandaag, waarin direct werd voorgesteld om de urn uit het monument te verwijderen: “Daar zijn afschuwelijke dingen gebeurd. Mensen zijn op grote schaal geëxecuteerd zonder goede reden. Dus dat we die hier herdenken is een probleem.” En het is inderdaad een probleem, dat ben ik volmondig met Rik Peels eens. Maar ik denk niet dat we dit probleem moeten oplossen door de urn uit het monument te halen. Ik denk zelfs dat we de as moeten laten zitten en dat we iedereen van deze feiten moeten doordringen: die as zit in het monument, en dat is een probleem.
Lees verder

Geplaatst in Herdenken | Tags: , | Een reactie plaatsen

Onze pijnlijke verantwoordelijkheid

Over het herdenken van Nederlandse SS’ers op 4 mei

Als je het over Nederlandse SS’ers hebt in verband met 4 mei, dan heb je het natuurlijk over Dirk Siebe, de enige Nederlandse SS’er die we collectief bij zijn voornaam kennen. Hij was de oudoom van Auke de Leeuw, die zijn gedicht over hem niet mocht voordragen op de Dodenherdenking van 2012. Terecht denk ik, omdat Dirk Siebe in het gedicht alleen als slachtoffer wordt voorgesteld, terwijl hij is omgekomen aan het oostfront waar hij ongetwijfeld ook dader is geweest. Daarom wil ik ook zeker niet voorstellen dat we op onze Nationale Dodenherdenking kransen gaan leggen voor hem en zijn kameraden. Maar ik zal wel betogen dat ze een plaats zouden moeten krijgen op 4 mei. Hen herdenken is naar mijn mening de pijn en moeite waard.
Lees verder

Geplaatst in Herdenken | Tags: , , | 1 reactie

Waarom we Nederlandse SS’ers moeten herdenken op 4 mei

Laat ik direct in de eerste zin duidelijk stellen dat ik géén voorstander ben van het leggen van kransen voor SS’ers. Ze verdienen het niet dat we hen eren in hun hoedanigheid van SS’er. Toch denk ik dat ze een plaats horen te krijgen op 4 mei, onze Nationale Dodenherdenking.

Ook mij bracht Auke de Leeuw in 2012 in verwarring met het gedicht over zijn oudoom Dirk Siebe, dat hij niet mocht voorlezen op de Nationale Dodenherdenking. Zelf was ik toen van mening dat het gedicht wel voorgelezen had moeten worden. Ik meen me zelfs te herinneren dat ik vond dat Dirk Siebe in zekere zin evengoed een slachtoffer was en dat zijn slachtoffer-zijn ook eens op de voorgrond mocht worden geplaatst.

Die mening was vooral gestoeld op intuïtie, die voortkwam uit mijn fascinatie voor daders en mijn drang om hen te vermenselijken en niet af te schilderen als monsters, duivels of louter kwaad. (noot 1) Maar inmiddels denk ik niet meer dat Dirk Siebe als slachtoffer kan worden herdacht. Wel denk ik dat we aandacht moeten hebben voor wie hij was en waarom hij deed wat hij deed. En ik denk ook dat 4 mei daarvoor de aangewezen dag is. De argumenten daarvoor zal ik in wat nu volgt op elkaar stapelen.

Lees verder

Geplaatst in Herdenken | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Gesprek met papa

Het was het eerste en enige persoonlijke contact dat ik met mijn vader had, een moment echt tussen ons, met werkelijke communicatie. Het was een heus gesprek, waarin ik het initiatief nam en hij op mij en op mij alleen reageerde, direct en zonder opsmuk. Vreemd eigenlijk dat het me nu pas, zeker veertig jaar later, lukt om daar enige betekenis aan te geven.

Er is overigens nog een herinnering waarin alleen wij met z’n tweeën een rol spelen, maar die wordt slechts gekenmerkt door onbegrip van beide kanten. Dat voorval speelde zich af op een vakantie in het oosten van het land. We waren een eindje gaan rijden met de auto, wat we wel vaker deden in die dagen. Bij die gelegenheden, meestal op een zondagmiddag, verheugde ik me vooral op het tochtje met de pont over de Maas, wat steevast op het programma stond. Daar genoot ik altijd met volle teugen van, en ook nu weer keek ik ernaar vooruit. Maar hoe langer we reden, hoe bezorgder ik werd, want het zag er naar uit dat we helemaal niet over een pont zouden gaan. En uiteindelijk werden mijn ergste angsten bewaarheid, we kwamen weer aan op ons vakantieadres zonder dat we een rivier hadden gezien. Logisch, want vanuit Twente is het ver rijden naar de Maas. Maar ik was een en al verontwaardiging en weigerde uit de auto te komen. Dat was mijn stille manier van protest. Ik wilde met de pont! Waarom zouden we anders uit rijden gaan? Ik zie mezelf nog zitten achter in de Austin Martin van mijn vader, iedereen al verdwenen en alleen hij is er nog, met zijn hoofd in de auto gebogen gebaart hij me geïrriteerd naar buiten te komen. Ik blijf koppig zitten.

Lees verder

Geplaatst in Spreuken en sproken van alledag | 3 reacties